Arweinydd Plaid Cymru Adam Price yn dweud fod angen i Gymru edrych ar y “cyfleodd newydd yn y dirwedd newydd” mewn araith fawr ar Brexit

Mae Arweinydd Plaid Cymru, Adam Price, wedi dweud ei bod hi’n bryd i Gymru ganolbwyntio ar “gyfleoedd newydd” mewn “tirwedd newydd” wrth iddo symud safbwynt ei blaid ar Brexit cyn i’r DU adael yr UE ddydd Gwener.

Bydd Arweinydd Plaid Cymru yn cynnal araith ar ddyfodol Cymru wedi Brexit yn adeilad y Pierhead am 12pm heddiw.

Wrth siarad cyn yr araith, dywedodd Adam Price, er “nad oeddem ni i gyd eisiau adael” y byddai’r DU a Chymru bellach yn gadael yr UE ac nad oedd “fawr o bwynt” ymladd “brwydrau ddoe”. Dywedodd mai “draig goch Cymru” fyddai’n cymryd rheolaeth yn ôl ac y byddai Plaid Cymru yn gosod Cymru ar gwrs newydd wedi Brexit.

Gan ychwanegu nad oedd “amddiffyn y status quo yn unig” yn ddigon mwyach, dywedodd Arweinydd Plaid Cymru ei bod yn “amser canolbwyntio ar y cyfleoedd newydd yn y dirwedd newydd” a bod angen “cynllun ôl-Brexit cadarnhaol i Gymru” gyda mwy o rymoedd i’r Senedd er mwyn “mynd i’r afael a datrys problemau economaidd Cymru”.

Dywedodd Mr Price y gallai Cymru gael grymoedd i amrywio treth gorfforaeth neu TAW ar ôl iddi adael yr UE. O dan reolau'r UE, rhaid i wledydd gymhwyso isafswm cyfradd TAW safonol o 15%. Ychwanegodd y gallai pwerau dros reolau caffael cyhoeddus gael eu datganoli i Gymru ochr yn ochr â rhaglen “Gwnaed yng Nghymru” a “Prynwch cynnyrch Cymreig” gan Llywodraeth Cymru.

Addawodd Arweinydd Plaid Cymru fod cynnig ei blaid ar iechyd, addysg a’r economi “yr un peth” i’r rhai a bleidleisiodd i adael neu i aros, “ble bynnag yng Nghymru” roeddent yn byw gan ychwanegu na fyddai gadael yr UE yn golygu “gadael gobaith y Cymru newydd y tu ôl ”.

Bydd Cymru, a gweddill y DU, yn gadael yr UE ar y 31ain o Ionawr 2020.

Wrth siarad cyn ei brif araith, meddai Arweinydd Plaid Cymru, Adam Price AC, 

“Doedden ni ddim i gyd eisiau gadael ond rydyn ni i gyd yn gadael nawr a does fawr o bwrpas parhau i ymarfer y dadleuon hyn nac ymladd brwydrau ddoe. Mae hynny, i mi, yn arwydd o'r dyfodol sy'n wynebu Cymru. Draig Goch Cymru fydd yn cymryd rheolaeth yn ôl, ac os oes gan Plaid Cymru unrhyw beth i'w wneud ag ef, yn y pen draw yn ein gosod ar gwrs newydd. 

“Nid yw amddiffyn y status quo bellach yn ddigon. Mae’n bryd canolbwyntio ar y cyfleoedd newydd yn y dirwedd newydd. Mae gan Ogledd Iwerddon statws arbennig. Bydd gogledd Lloegr yn gweld llawer o fuddsoddiad. Bydd yr Alban yn ffocws parhaus oherwydd y symudiad tuag at annibyniaeth. Mae angen cynllun ôl-Brexit gadarnhaol ar gyfer Cymru a Senedd gryfach gyda mwy o bwerau i fynd i’r afael ac i ddatrys problemau economaidd Cymru.

“Gallem gael hyblygrwydd newydd dros dreth - fel pwerau i amrywio treth gorfforaeth neu TAW ar gyfer sectorau allweddol fel adeiladu a thwristiaeth. Gallem hefyd sicrhau pŵer dros reolau caffael cyhoeddus i ganiatáu cefnogi yr economi sylfaenol ochr yn ochr â rhaglen Gwnaed yng Nghymru a Prynu Cynnyrch Cymreig wedi ei gefnogi gan Llywodraeth Cymru.

Dywedodd Adam Price ei bod yn manteisio ar rai o’r “hyblygrwydd” a roddir i Gymru y tu allan i’r Undeb Ewropeaidd gan gynnwys:

 

  • Banc Datblygu Cymru i fenthyca heb gyfyngiadau rheolau cymorth gwladwriaethol
  • Datganoli pŵer dros dreth gorfforaeth, treth enillion cyfalaf ar eiddo, ardoll brentisiaeth a'r ddyletswydd teithwyr awyr.
  • Datblygu rheolau caffael newydd i gefnogi ein heconomi sylfaenol.
  • Creu “freeports” Cymreig mewn porthladdoedd a meysydd awyr allweddol.
  • Trwyddedau gwaith Cymreig fel rhan o system fudo Cymru.

 

Ychwanegodd Arweinydd Plaid Cymru, Adam Price,

“Yn lle canolbwyntio ar y colledion o’r Farchnad Sengl, mae’n rhaid i ni ddechrau canolbwyntio ar y cyfleoedd newydd yn y dirwedd newydd Nid yw gadael yr Undeb Ewropeaidd yn golygu gadael y gobaith hynny o Gymru newydd ar ôl ac mae’n rhaid i’r rhai ohonom sydd am sianelu ein hegni cadarnhaol gallwn droi’r pymtheng mis nesaf yn gyfle i drawsnewid  Cymru.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.