Y gyfraith ar erthylu yn “gwneud troseddwyr o ferched sydd wedi cyrraedd pen eu tennyn” - Liz Saville Roberts AS

LSR_conf_3_small.jpg

Mae llywodraeth erthylu y DG yn “gwneud troseddwyr o ferched ar ben eu tennyn a meddygon trugarog”, dywedodd AS Plaid Cymru.

Siarad yr oedd Liz Saville Roberts AS mewn dadl ar erthylu yng Ngogledd Iwerddon yn Nhŷ’r Cyffredin, gan alw am ddadgriminaleiddio ar draws y DG gyfan.

Gan feirniadu safbwynt llywodraeth y DG – fod erthylu yn fater i Gynulliad Gogledd Iwerddon - dywedodd AS Plaid Cymru fod y penderfyniad i ddadgriminaleiddio erthylu yn fater o hawliau dynol ac felly yn fater a gedwir yn ôl i San Steffan. Cododd gwestiwn ynghylch rhesymeg Llywodraeth y DG o bledio datganoli yn Stormont, ond ar yr un pryd gyfiawnhau cipio grym yn  seneddau gweithredol Cymru a’r Alban trwy’r Mesur Ymadael.

Wrth siarad yn y ddadl, dywedodd AS Plaid Cymru dros Ddwyfor Meirionnydd, Liz Saville Roberts AS:

“Mae cyfraith y DG ar erthylu yn gwneud troseddwyr o ferched sydd wedi cyrraedd pen eu tennyn a meddygon trugarog.

“Mater o hawliau dynol yw’r penderfyniad i ddadgriminaleiddio erthylu ac y mae felly yn fater a gedwir yn ôl i San Steffan. Petai’r penderfyniad yn cael ei wneud i ddadgriminaleiddio erthylu - pe na bai bellach yn drosedd - byddai felly yn fater gofal iechyd datganoledig, a byddai gan Ogledd Iwerddon - a Chymru, tae’n dod i hynny - fwy o bwerau nac sy’n bodoli ar hyn o bryd.

“Petae’r pwerau hynny gennym, gallem edrych ar bwnc mynnu llofnod dau feddyg, er enghraifft, ac ystyried caniatáu i fenywod gymryd yr ail bilsen yn y cartref, yn hytrach na chael eu gorfodi i fynd i glinigau ddwywaith.

“Nid yw dadl San Steffan fod erthylu yn fater datganoledig i Ogledd Iwerddon  yn ddim mewn gwirionedd ond esgus tila i gadw’r DUP yn hapus ar draul hawliau dynol yn un o bedair gwlad y Deyrnas Gyfunol. All y Llywodraeth ddim pledio datganoli i Stormont, a chyfiawnhau ar yr un gwynt gipio grym yn seneddau gweithredol Cymru a’r Alban trwy Fesur Ymadael yr UE.

“Nid yw cyfreithiau haearnaidd yn gwneud i ffwrdd â’r arfer o erthylu, ond maent yn ei wneud yn llai diogel ac yn peri mwy o loes i ferched.

“Does neb eisiau erthyliad, ond nid yw rheolaeth menyw dros ei bywyd ei hun ar drugaredd ei bioleg. Mae penderfynu cael plant neu beidio, a phryd, a faint o blant i’w cael, yn hawl dynol sylfaenol.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.