Plaid yn galw am weithredu gan y Llywodraeth ar gefnogaeth i Ofalwyr yng Nghymru

adult-affection-care-1251177.jpg

Daw galwad Dr. Lloyd yn dilyn cyhoeddiad yr wythnos diwethaf gan Ofalwyr Cymru o’u hadroddiad 'Adroddiad Dilyn y Ddeddf 2017-18', a nododd mai dim ond 3.5% o 370,000 o ofalwyr Cymru sydd wedi derbyn Asesiad Anghenion Gofalwyr, sydd yn elfen allweddol o’r ddeddfwriaeth Gwasanaethau Cymdeithasol a Lles.

O dan y Ddeddf, mae gan ofalwyr di-dâl yng Nghymru hawliau cyfreithiol am gymorth a chefnogaeth sydd yn gyfartal gyda’r bobl maent yn gofalu amdanynt. Mae’r ddeddf hefyd yn gosod cyfres newydd o ddyletswyddau ar awdurdodau lleol i gyraedd anghenion cymwys gofalwyr yn dilyn Asesiad Anghenion Gofalwyr.

Amcangyfrifir bod gofalwyr di-dâl ledled Cymru yn arbed £8.1 biliwn o bunnoedd i economi Cymru trwy ddarparu gofal am ddim.

Mae'r Pwyllgor Iechyd, Gofal Cymdeithasol a Chwaraeon, dan gadeiryddiaeth Dr. Lloyd, hefyd wedi lansio ymgynhoriad i mewn i gefnogaeth i Ofalwyr.

Meddai Dr Dai Lloyd AC,

“Does dim amheuaeth bod y darpariaethau o fewn y Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Lles a basiwyd yn 2014 yn ganmoladwy ac yn ystyrlon. Fodd bynnag, mae'n amlwg fod rhywbeth wedi mynd yn waeth o ran sut mae ysbryd y ddeddfwriaeth honno yn cael ei chyflwyno'n ymarferol. 

"Mae adroddiad diweddaraf Gofalwyr Cymru, Dilyn y Ddeddf, yn dangos mai dim ond 3.5% o Ofalwyr yng Nghymru sydd wedi derbyn Asesiad Anghenion Gofalwyr. Mae hyn yn gwbl warthus. Dair blynedd ar ôl pasio'r ddeddfwriaeth, dim ond ffracsiwn bach o'r rhai sydd â hawl i gael asesiad sydd wedi derbyn un. Mae angen i hyn fod ar frig yr agenda wleidyddol. "

Mae Llywodraeth Cymru wedi sefydlu Grŵp Cynghori Gweinidogol i Ofalwyr, ond mae Dr Lloyd o'r farn bod yr amser ar gyfer geiriau yn unig wedi mynd heibio, a bod angen i'r Llywodraeth weithredu ar unwaith.

Meddai Dr Dai Lloyd AC, 

"Er bod Llywodraeth Cymru yn dweud y pethau cywir, yr hyn sydd ei angen arnom nawr yw gweithredu. 

"Mae gofalwyr eisoes wedi nodi'r materion sydd angen gweithredu arnynt – un o’r rhain yw sicrhau cyllid tymor hir i ganiatau sefydliadau roi’r sefydlogrwydd ariannol cynaliwady i ofalwyr.

 "Mae angen i Lywodraeth Cymru hefyd gyflwyno rhaglen i godi ymwybyddiaeth yn genedlaethol i sicrhau bod Gofalwyr yn ymwybodol o'u hawliau, ac yn deall sut i gael y wybodaeth a'r gefnogaeth y mae ganddynt yr hawl iddo.

 "Mae hefyd yn glir bod angen i Lywodraeth Cymru ddatrys y systemau casglu data sydd ar waith gan awdurdodau lleol. Pedair blynedd ers pasio'r Ddeddf, mae’n embaras na all awdurdodau lleol olrhain ac adrodd sut y maent yn cefnogi Gofalwyr.

 "Mae bod yn ofalwr amser llawn yn waith caled. Gwyddom fod cysylltiadau clir ag iselder, unigrwydd ac unigedd oni bai bod Gofalwyr yn derbyn cefnogaeth. Mae Llywodraeth Cymru yn methu â gwarchod y grŵp hwn o bobl sy'n agored i niwed ac mae angen gweithredu'n gyflym i droi'r sefyllfa hon o gwmpas."

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.