Mesur Amaethyddiaeth: Plaid Cymru yn galw ar weithio ar draws llywodraethau a chomisiwn masnach

Ben_Lake_-_Conf_image.jpg

Mae Ben Lake AS Plaid Cymru wedi galw am fframweithiau rhynglywodraethol a chomisiwn masnach i warchod safonau bwyd yn dilyn ymadawiad y DU o’r Polisi Amaethyddol Cyffredin, cyn dadl ar y Mesur Amaethyddiaeth yn Nhŷ’r Cyffredin.

Mae Mr Lake, sydd yn cynrychioli etholaeth Ceredigion, sydd yn wledig yn bennaf, wedi galw am fframweithiau rhynglywodraethol cryfach ar amaeth,  yn lle Polisi Amaethyddol Cyffredin yr UE. Byddai hyn yn sicrhau maes chwarae gwastad ar draws y pedair cenedl ar faterion megis cefnogaeth ariannol i ffermwyr.

Galwodd Undeb Amaethwyr Cymru (UAC), yn eu hadroddiad ar y tirwedd polisi ôl-Brexit, Filling the Void, wedi galw am “sefydlu fframwaith lywodraethiant fyddai’n cynnwys cyrff gwneud penderfyniadau sydd yn llwyr barchu pwerau datganoledig ac yn cytuno ar reolau cyffredin, eu gorfodi a chyflafareddu arnynt.”

Gan adeiladu ar alwadau gan Undeb Cenedlaethol y Ffermwyr (NFU), mae Mr Lake hefyd yn galw am gomisiwn safonau masnach i oruchwylio cytundebau masnach newydd i atal peryglu safonau bwyd gan fewnforion rhad o ansawdd isel.

Cynhelir Ail Ddarlleniad – dadl ar egwyddorion cyffredinol y Mesur – deddfwriaeth San Steffan fydd yn cymryd lle’r Polisi Amaethyddol Cyffredin ar ddiwedd yr hyn a elwir yn ‘gyfnod trosiannol’ Brexit – yn Nhŷ’r Cyffredin heddiw (3 Chwefror).

Er bod polisi amaethyddiaeth wedi ei ddatganoli i raddau helaeth, mae Mesur Amaethyddiaeth San Steffan yn cynnwys mesurau sy’n ymwneud â Chymru, gan gynnwys dyletswydd ar yr Ysgrifennydd Gwladol dros yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig i adrodd bob pum mlynedd ar gyflwr diogelwch bwyd y DG. 

Cyn y ddadl ar y Mesur, dywedodd Ben Lake AS:

“Amaethyddiaeth yw asgwrn cefn yr economi wledig nid yn unig yng Nghymru, ond ledled y DG. Mae arna’i ofn fod y llywodraeth San Steffan hon mewn perygl o wneud tro gwael â’n ffermwyr er mwyn cael enillion masnach tymor byr.

“Ni ddylai’r system amaethyddol newydd weld ffafrio rhai sectorau ar draul eraill, na rhoi un wlad dan anfantais gan farchnad fewnol sydd wedi ei cham-lunio. Dyna pam fod arnom angen agwedd rynglywodraethol, fydd yn sicrhau fod pryderon ffermydd teuluol yng Nghymru yn cael gwrandawiad teg ochr yn ochr â barwniaid barlys Lloegr a  chrofftwyr yr Alban.

“Ni ddylid tanseilio safonau mewn unrhyw gytundeb masnach. Dyna pam fy mod yn galw am gomisiwn masnach i sicrhau nad yw ein cynnyrch sydd ymysg y gorau yn y byd yn cael ei danseilio gan fewnforion o safon is.

“Mae hyn yn fater mwy na’r economi wledig, mae’n fater o ansawdd y bwyd rydym yn ei roi ar ein plât.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.