Newidiwch y broses Seneddol i osgoi dim bargen yn ddiofyn

BeFunky-collage_(1).jpg

Byddai trefn newydd o bleidleisio yn sicrhau bod Tŷ’r Cyffredin yn dod i benderfyniad ar Brexit.

Mae AS Plaid Cymru Jonathan Edwards wedi crybwyll y syniad o drefn bleidleisio newydd fyddai’n gwarantu fod Tŷ’r Cyffredin yn cymryd safbwynt ar ‘ddewis Brexit.

Wedi ymgynghori â Chlercod y Senedd, mae Mr Edwards wedi cynnig y syniad o ddefnyddio dull pleidleisio’r Bleidlais Amgen neu’r Ddolen Wannaf  i benderfynu ar y camau nesaf ar Brexit yn Nhŷ’r Cyffredin. Mae trefniadau pleidleisio o’r fath yn awtomatig yn gorfodi enillydd.

Mae dull y Bleidlais Amgen (AV) yn gofyn i bleidleiswyr – ASau yn yr achos hwn – i restru opsiynau yn nhrefn eu dewis, gyda phleidleisiau yn cael eu trosglwyddo o’r opsiwn sy’n cael y lefel isaf o gefnogaeth i’r dewis opsiwn nesaf a restrir, hyd nes bod un opsiwn yn ennill mwyafrif. Defnyddir fersiwn o’r system bleidleisio hon i ethol Dirprwy Lefaryddion a Chadeiryddion Pwyllgorau Dethol.

Model arall a archwiliwyd yw trefn y Ddolen Wannaf: proses aml-gyfnod, lle mae’r dewis lleiaf poblogaidd yn cael ei ddileu ar derfyn pob rownd. Bydd y pleidleisio’n parhau hyd nes mai un opsiwn yn unig sydd ar ôl. Dyma’r drefn bleidleisio a ddefnyddir  mewn etholiadau am arweinydd y Blaid Geidwadol.

Ymysg opsiynau y gellir pleidleisio arnynt dan y naill system a’r llall mae Pleidlais y Bobl, a ‘Norwy a mwy’, bargen y Prif Weinidog neu hyd yn oed ddim bargen. Fodd bynnag, gyda mwyafrif mawr yn erbyn y fargen a dim bargen, buan iawn y byddai’r broses yn tynnu’r ddau ddewis yma oddi ar y bwrdd. Byddai trefn bleidleisio fel y ddwy a awgrymir hefyd yn gwneud i ffwrdd a’r perygl o ‘ddim bargen’ yn ddiofyn, gan y byddai Tŷ’r Cyffredin yn cael ei orfodi i wneud penderfyniad ar y camau nesaf cyn y terfyn amser ar Fawrth 29.  

Mewn pwynt o drefn wedi colli’r Bleidlais Ystyrlon, honnodd y Prif Weinidog ei bod “yn amlwg nad yw’r Tŷ yn cefnogi’r fargen hon, ond nid yw pleidlais heno yn dweud dim wrthym am yr hyn mae’n gefnogi”. Mae Llywydd Comisiwn yr UE Jean-Claude Juncker hefyd wedi galw ar i’r “DG wneud ei fwriadau’n glir”. Byddai system bleidleisio a fyddai’n gorfodi’r Tŷ i gymryd safbwynt cadarnhaol, mwyafrifol yn bodloni galwadau’r Prif Weinidog a Llywydd Comisiwn yr UE am eglurder.  

Yn ei sylw ar y cynigion, cadarnhaodd Mr Edwards mai dewis Plaid Cymru yw am Bleidlais y Bobl. 

Meddai Jonathan Edwards AS Plaid Cymru:

“Fel y gwelsom neithiwr, does dim mwyafrif i gefnogi dewis bolisi Llywodraeth Prydain ar Brexit. Mae hyn ar waethaf y ffordd fyrbwyll y ceisiodd y Prif Weinidog arafu’r cloc.

 “Does dim mwyafrif chwaith yn Nhŷ’r Cyffredin am Brexit ‘dim bargen’ anghyfrifol. 

“Er i’r Prif Weinidog ddisgrifio’r penderfyniad sydd gerbron Aelodau Seneddol fel dewis o ddau rhwng ei bargen hi a dim bargen, y gwir yw fod llawer mwy o opsiynau ar gael, a’r rheiny yn denu llawer mwy o gefnogaeth  ymysg ASau. 

 “Ond o blith yr amryfal opsiynau hyn, dyw hi ddim yn edrych fel petai mwyafrif clir yn amlwg.

 “I osgoi dim bargen yn ddiofyn, rwy’n credu y bydd angen i ni fod ychydig yn fwy creadigol. Ymddengys i mi, yn y pwynt hwn yn yr argyfwng dybryd, y gellid cael rhwyd ddiogelwch trwy ddefnyddio system bleidleisio a fwriadwyd i sicrhau casgliad mwyafrifol. 

“Y Bleidlais Amgen yw un ffordd o gyrraedd y nod hwnnw, lle buasai Aelodau yn rhestru’r opsiynau ger eu bron yn nhrefn eu dewis, a thrwy hynny daro’r rhai lleiaf poblogaidd i ffwrdd hyd nes y daw’r Tŷ i gasgliad.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.