‘Angen eglurder’ ar gladio mewn tai yn y sector preifat yn dilyn Grenfell

grenfell_cladding.jpg

Dywed Bethan Sayed AC fod trigolion yn y sector preifat yn ofni y bydd yn rhaid iddynt dalu costau uwchraddio mesurau diogelwch tân.

Yn dilyn adroddiad y Fonesig Judith Hackitt i reoliadau adeiladu a safonau diogelwch tân a gyhoeddwyd yr wythnos ddiwethaf, cadarnhaodd Rebecca Evans, Gweinidog Tai Llywodraeth Cymru yr wythnos ddiwethaf y bydd cynlluniau i wahardd cladio fflamadwy ar adeiladau uchel yng Nghymru yn destun ymgynghoriad. Fodd bynnag, mae Bethan Sayed AC yn pryderu y bydd yn rhaid i drigolion yn y sector preifat dalu’r gost.

Wrth groesawu’r cadarnhad gan Lywodraeth Cymru, dywedodd Bethan Sayed, AC Plaid Cymru AM a’r ysgrifennydd cabinet cysgodol dros gymunedau:

“Mae adroddiad y Fonesig Judith Hackitt yn cadarnhau’r hyn yr oedd llawer eisoes yn ei amau – nad yw’r drefn bresennol o ran diogelwch tân mewn rheoliadau adeiladu yn addas at y diben. Yr oedd yn glir hefyd fod ystyriaethau cost yn aml yn cael y flaenoriaeth dros ddiogelwch a phryderon trigolion. Mae Plaid Cymru yn glir ynghylch hyn: ni ddylai cost fyth, byth fod yn ystyriaeth fwy pwysig na’r risg i fywydau pobl a’u diogelwch.

“Yn amlwg, mae gwersi i’w dysgu ac yr wyf yn falch fod Llywodraeth Cymru wedi dod ymlaen a chyhoeddi y byddant yn bwrw ymlaen gyda llawer o argymhellion yr adroddiad yn ychwanegol at gyhoeddi gwaharddiad llwyr ar gladio ACM a deunyddiau cladio anniogel, fflamadwy eraill. Rwy’n deall fod gofyniad cyfreithiol i ymgynghori, ond rwy’n gobeithio na fydd hyn yn atal cynnydd. Rydym hefyd yn croesawu’r ffaith fod y Gweinidog Tai yn edrych yn eang ar ddiogelwch tân ac adeiladau, nid yn unig i adeiladau uchel ond i bob adeilad. Mae’r nod o sefydlu trefn fwy cynhwysfawr ac ehangach o ddiogelwch a safonau uchel yn un y byddwn ni’n ei groesawu ac yn ymwneud ag ef.

“Fodd bynnag, erys rhai cwestiynau allweddol heb eu hateb. Mae’r diffyg eglurder a’r anawsterau posib sy’n wynebu’r rheiny yn y sector preifat yn bryder mawr. Eisoes, ers trychineb Tŵr Grenfell, mae miloedd yn y sector landlordiaid cymdeithasol a’r sector preifat wedi byw mewn ansicrwydd a phryder. Mae’n ddatblygiad cadarnhaol fod yr uwchraddio angenrheidiol a  gosod cladio newydd yn digwydd mewn adeiladau yn y sector rhent cymdeithasol. Ond i’r rhai yn y sector preifat, does dim golwg fod pethau’n dod i derfyn boddhaol.

“Mewn rhai achosion, dyw’r trigolion ddim hyd yn oed yn gwybod pwy sy’n gyfrifol am uwchraddio mesurau diogelwch rhag tân. Deallaf fod rhai blociau tŵr yng Nghaerdydd sydd heb y camau diogelwch angenrheidiol, heb sôn am ateb clir ynghylch pwy sy’n gyfrifol am unrhyw uwchraddio a argymhellir neu a orchmynnir gan Lywodraeth Cymru yn y dyfodol. Mae trigolion hefyd mewn un datblygiad o leiaf lle mae angen rhoi deunydd newydd yn lle’r hen un anniogel ac uwchraddio’r mesurau diogelwch rhag tân, ond dim ateb ynghylch pwy sy’n talu, ac y mae posibilrwydd mai’r trigolion fydd yn gorfod ysgwyddo’r gost. Does dim ateb chwaith gan y Gweinidog ynghylch a fydd unrhyw fesurau newydd yn ôl-weithredol, ynteu ai i adeiladau newydd yn unig y bydd y camau’n gymwys. Dyw hi ddim yn iawn i drigolion orfod byw gyda’r fath ansicrwydd heb ddyddiad pendant nac ateb ar y gorwel.

“Hoffwn i Lywodraeth Cymru roi mwy o eglurder ac ymwneud fel mater o frys â’r sector preifat. Dylent gynnal yr asesiadau effaith a chost rhag blaen a dweud yn glir beth yw’r sefyllfa gyfreithiol fel y gallant roi eu barn i’r datblygwyr, darparwyr yswiriant a’r trigolion. Dyw hi ddim yn dderbyniol fod atebion a gwybodaeth heb gael eu rhoi i’r sawl yn y sector preifat bron i flwyddyn wedi trychineb Grenfell.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.