Plaid Cymru yn galw am Swyddfa Cyllido Teg i ymdrin ag anghydraddoldeb yn y DG

Jonathan_Edwards1.jpg

Angen corff annibynnol i ymdrin â gwahaniaethau enfawr mewn cyfoeth

Mae llefarydd Plaid Cymru ar y Trysorlys, Jonathan Edwards AS, wedi galw am ail-feddwl yn radical am sut y mae cenhedloedd a rhanbarthau’r DG yn cael eu cyllido trwy sefydlu Swyddfa Cyllido Teg annibynnol.

Wrth ysgrifennu ym mhapur newydd y Wales on Sunday, dywedodd Mr Edwards y byddai’n cynnig deddfwriaeth – ar ffurf Mesur Rheol 10 Munud – yn San Steffan fyddai’n sefydlu’r corff newydd, annibynnol dan arweiniad arbenigwyr. Byddai rheidrwydd statudol ar y corff i gyflwyno cydgyfeiriant cyfoeth daearyddol yn ogystal â phenderfynu ar setliadau cyllido i genhedloedd datganoledig a rhanbarthau’r DG.

Dangosodd data rhyngwladol diweddar fod y gwahaniaeth mwyaf o ran ffyniant economaidd yn Ewrop rhwng Llundain Fewnol, rhanbarth cyfoethocaf y DG (gyda chyfartaledd GDP o 614% o gyfartaledd yr UE), a Gorllewin Cymru a’r Cymoedd, rhanbarth tlotaf y DG (gyda GDP rhanbarthol o 68% o gyfartaledd yr UE).

Byddai modd i’r corff annibynnol hefyd ddatrys anghydfod rhwng llywodraethau datganoledig a Whitehall ynghylch y modd mae cenhedloedd a rhanbarthau’n cael eu cyllido, awgrymodd Mr Edwards. Er enghraifft, gallai’r Swyddfa archwilio’r anghydfod dros ganlyniadau HS2 i gyllid Cymru.

Dywedodd Jonathan Edwards AS:

“Ers degawdau, mae Llywodraethau Prydain – coch a glas fel ei gilydd – wedi ffidlan ag ymylon y system economaidd doredig heb herio’i phroblemau sylfaenol.

“Dyna pam, fel cam cyntaf i ail-gydbwyso pethau, rwy’n cynnig deddf newydd fyddai’n sefydlu Swyddfa Cyllido Teg annibynnol. Byddai rheidrwydd statudol ar y corff i gyflwyno cydgyfeiriant cyfoeth daearyddol yn ogystal â phenderfynu ar setliadau cyllido i genhedloedd datganoledig a rhanbarthau’r DG.

 “Mae Llundain a de-ddwyrain Lloegr yn dal i weithredu fel twll du, gan sugno doniau a buddsoddiad i mewn o weddill y DG.  Mae pethau cynddrwg fel bod data diweddar wedi dangos mai’r anghydraddoldeb rhwng Llundain a Chymru yw’r gwaethaf yn Ewrop.

“Mae’r anghydraddoldebau hyn wedi anffurfio economi’r DG i’r graddau nad oes gennym ‘economi’r DG’ bellach mewn unrhyw ystyr ystyrlon.

“Nid yw Swyddfa Cyllido Teg yn ateb i bopeth. Does fawr o obaith ar y gorwel y bydd symudiad sylfaenol ymaith oddi wrth y Wladwriaeth Brydeinig or-ganolog, ond fe allai fod yn gam cyntaf ar y daith angenrheidiol tuag at economi tecach a mwy cyfartal.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.