Gofal cymdeithasol

aged-aging-care-271341.jpg

A ddylai gofal cymdeithasol fod yn rhad ac am ddim ac yn ôl yr angen? Mae Comisiwn Gofal Plaid Cymru yn credu dylai.

Does dim amheuaeth fod gan Gymru broblem gyda chwrdd â’r angen am ofal cymdeithasol addas a digonol. Bu hyn yn destun trafod ers amser maith, ond does neb eto wedi dod o hyd i ateb credadwy. Dyma pam y penderfynodd Plaid Cymru yn eu Cyngor Cenedlaethol dros flwyddyn yn ôl i sefydlu Comisiwn Gofal i edrych i mewn i ddichonoldeb Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol.

Maent bellach wedi cyhoeddi eu darganfyddiau - y dylai gofal cymdeithasol yng Nghymru fod yn rhad ac am ddim ac wedi ei ariannu yn ol yr angen. 

Credai hefyd bod angen cydraddoldeb cyflog rhwng Iechyd a Gofal Cymdeithasol ac y dylid symud gweithwyr mewn gofal cymdeithasol i raddfeydd cyflog y GIG.

Mae argymhellion pellach yn cynnwys buddsoddi mewn ymyrraeth gynnar a gwasanaethau iechyd a gofal ataliol, trawsnewid gofal i fod yn wasanaeth sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, gyda gweithlu cwbl ddwyieithog ac i’r llywodraeth fuddsoddi mewn technoleg.

Bydd y cynnig nawr yn cael ei ystyried gan Plaid Cymru fel polisi ar gyfer etholiadau’r Senedd yn 2021.

1. Pob Gofal Cymdeithasol i’w gyflwyno am ddim ar y pwynt lle mae ei angen.
2. Ymrwymiad i ofal sy’n canoli ar yr unigolyn wrth gynllunio a chyflwyno’r gwasanaeth.
3. Datblygu ymyriad cynnar a gwasanaethau ataliol.
4. Cyfnod trosiannol wedi ei gynllunio, wedi ei gostio ac yn seiledig ar dystiolaeth, i gyllido gwasanaethau aciwt ac ataliol ar yr un pryd.
5. Cydraddoldeb tâl a thelerau ac amodau rhwng staff gofal cymdeithasol a staff iechyd.
6. Talu am ofal cymdeithasol drwy drethiant cyffredinol, gyda phwyslais ar fuddsoddi mewn ymyrraeth gynnar a gwasanaethau ataliol.
7. Sefydlu’r costau sydd eu hangen ac i fuddsoddi yn y dechnoleg angenrheidiol i weithredu agwedd gydlynus a chydweithredol dros Gymru gyfan.
8. Dwyn i mewn y Trydydd Sector a darparwyr eraill fel partneriaid yng nghyfnod cynllunio a chomisiynu cyflwyno gwasanaethau a bod yn rhydd i arloesi ar yr un pryd.
9. Datblygu gweithlu dwyieithog i ddarparu gwasanaeth gofal cymdeithasol cyfan gwbl ddwyieithog.
10. Creu Gwasanaeth Iechyd a Gofal Cenedlaethol, wedi’i reoli yn genedlaethol gan Fwrdd Iechyd a Gofal Cymdeithasol Cenedlaethol.

Meddai Dr Dai Lloyd AC, Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros Lywodraeth Leol, Gofal a Gwasanaethau Cyhoeddus ac aelod o’r Comisiwn Gofal,

“Dyma gam cyntaf gwaith y Comisiwn Gofal. Rydym wedi’n cyffroi gan yr her i gyflwyno datrysiad radical ac ymarferol ar gyfer gofal cymdeithasol i bobl Cymru a bydd y Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol yn gweithio law yn llaw â'r GIG fel rhan ganolog o Lywodraeth Plaid Cymru yn 2021.

“Mae Aneurin Bevan yn cael ei gofio am fod yn bensaer y GIG yng ngwyneb gwrthwynebiad llym.  Mae’r her i ddiwygio gofal cymdeithasol yn yr un modd â gofal iechyd yn un mae Plaid Cymru yn benderfynol o’i gyflawni - gan orffen gwaith Aneurin Bevan.

Meddai Helen Mary Jones AC, Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol,

“Mae Plaid Cymru wedi nodi ers amser maith y dylai gofal cymdeithasol fod yn rhad ac am ddim ar y pwynt o’i angen ac wedi ei ariannu o drethiant cyffredinol, yn yr un ffordd ag y mae’r GIG yn cael ei ariannu. Rwyf felly yn croesawu argymhellion y comisiwn heddiw.

“Rydyn ni'n aml yn clywed am straeon enbyd unigolion o bob rhan o Gymru nad ydyn nhw'n derbyn y gofal cymdeithasol sydd ei angen arnyn nhw megis pobl â dementia sy’n gorfod gwerthu eu cartrefi i dalu am filiau gofal.

“Rhaid i weithwyr gofal cymdeithasol a gofal cymdeithasol gael parch, statws a chyflog o fewn y system iechyd a gofal cymdeithasol. Mae'r system bresennol yn aneffeithlon, yn anghynaladwy ac yn creu'r cymhellion anghywir i ddarparwyr. Bydd gweledigaeth Plaid Cymru ar gyfer Gofal Cymdeithasol yng Nghymru yn radical, yn cael ei harwain yn genedlaethol, ac yn cael ei darparu ledled Cymru er mwyn mynd i’r afael â’r pwysau ar ein gwasanaethau cymdeithasol yng Nghymru.


Darllena'r adroddiad yma.

Dyddiad cau ymateb i'r adroddiad yw 31 o Hydref 2019. Gellid ymateb drwy ysgrifennu atom ar: Comisiwn Gofal Plaid Cymru, Tŷ Gwynfor, Llys Anson, Glanfa'r Iwerydd, Caerdydd. CF10 4AL.
Cysylltwch hefyd ar e-bost: post@plaid.cymru neu ffoniwch y swyddfa: 029 2047 2272.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.