Aelod Plaid yn cynnig bil i "atal Cwm Taf arall"

0606.jpg

Mae Gweinidog Iechyd cysgodol Plaid Cymru Helen Mary Jones AC heddiw wedi cynnig bil fyddai’n dal rheolwyr GIG Cymru i gyfrif ynghylch ‘methiannau rheoli systemaidd’ yn y gwasanaeth iechyd er mwyn atal sgandal arall fel un Cwm Taf rhag digwydd eto. 

 

Dywedodd Ms Jones nad oedd rheolwyr GIG Cymru yn wynebu unrhyw atebolrwydd ac na allai staff leisio pryderon am eu bod yn ofni cael eu tawelu neu eu diswyddo.

Ym mis Ebrill, gosodwyd gwasanaethau mamolaeth ym Mwrdd Iechyd Cwm Taf mewn mesurau arbennig wedi i adolygiad allanol nodi "methiannau difrifol" heb "fawr ddim tystiolaeth o arweiniad clinigol effeithiol ar unrhyw lefel " ac nad oedd pryderon cleifion yn cael eu cymryd o ddifrif.

Byddai cynnig deddfwriaethol AC Plaid Cymru a’r gweinidog iechyd cysgodol Helen Mary Jones yn sefydlu corff proffesiynol i reolwyr GIG Cymru er mwyn gosod cymwyseddau proffesiynol craidd i bob rheolwr a sicrhau bod hyfforddiant a datblygu proffesiynol cywir a pharhaus yn digwydd.

Byddai gan y corff hefyd y pŵer i osod cosbau ar reolwyr am berfformiad gwael, gyda’r gallu i ddiswyddo rheolwyr am achosion difrifol o dorri safonau neu gamymddwyn.

Byddai’r bil, y mae Plaid Cymru yn ei gyflwyno fel “dewis amgen” i Fil Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Ansawdd ac Ymwneud) Llywodraeth Cymru, hefyd yn sefydlu “dyletswydd gyfreithiol o onestrwydd” i bob gweithiwr iechyd proffesiynol – gan gynnwys rheolwyr, yn ogystal â system gwynion “wirioneddol, gadarn a thryloyw” i gefnogi rhieni a theuluoedd. Mae dyletswydd gonestrwydd arfaethedig Llywodraeth Cymru yn gymwys i sefydliadau yn unig, nid gweithwyr proffesiynol, ac nid oes dim ynddo i warchod staff sy’n lleisio pryderon am wasanaethau.

Byddai’r bil hefyd yn sicrhau gwir annibyniaeth Arolygiaeth Gofal Iechyd Cymru.

Dywedodd AC Plaid Cymru a’r gweinidog iechyd cysgodol Helen Mary Jones,

“Mae’r sgandalau erchyll yng Nghwm Taf, Tawel Fan, ac yn Ysbyty Tywysoges Cymru wedi datgelu methiannau cyson a systemaidd mewn rheoli ar draws ein GIG yng Nghymru. Hyd y gŵyr y cyhoedd, ni chafodd yr un rheolwr ei ddisgyblu am gyfrannu at y diwylliannau gwenwynig hyn a’u cynnal.

“Mae arnom angen corff proffesiynol i reolwyr y GIG gyda’r gallu i ddal rheolwyr i gyfrif a’u diswyddo am berfformiad gwael, yn yr un modd ag y gellir dal meddygon a nyrsys yn atebol a’u diswyddo gan y cyrff proffesiynol y maent yn aelodau ohonynt.

“Mae ein GIG angen rheolwyr ac arweinwyr y gellir dibynnu arnynt. Dyna pam fy mod yn cynnig hyfforddiant cyson ‘seiliedig ar werthoedd’ ochr yn ochr â chyfres graidd o gymwyseddau proffesiynol i bobl sy’n rheoli ein GIG. Byddai hyn yn cynnwys system o gofrestru staff uwch fel na allant fethu mewn un bwrdd iechyd a symud yn ddiwnïad i un arall - confensiwn rhy gyfarwydd yn ein gwasanaeth iechyd.

“Dylai dyletswydd gyfreithiol o onestrwydd fod yn gymwys i bob gweithiwr iechyd proffesiynol - gan gynnwys rheolwyr, i roi grym i bobl sy’n chwythu’r chwiban. Byddai hyn yn mynd ochr yn ochr â system gwynion dryloyw a chadarn i gefnogi rhieni a theuluoedd.

“Mae hyn yn rhan o weledigaeth Plaid Cymru ar gyfer gweithredu’n gadarnhaol i wella ein GIG Cymreig ac y mae’n cynnig agwedd arall yn lle Bil Iechyd a Gofal Cymdeithasol y Gweinidog. Mae ein GIG wedi ei gamreoli’n enbyd yn llawer rhy hir, ac y mae’r diwylliant gwenwynig o ddiffyg atebolrwydd wedi peri loes di-ben-draw. Dim mwy. Bydd Plaid Cymru yn datblygu ac yn cyflwyno GIG fydd yn gwasanaethu anghenion ein dinasyddion, nid cyfrifon banc uwch-reolwyr. Dyw pobl Cymru yn haeddu dim llai.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.