Plaid am gryfhau atebolrwydd yn GIG Cymru

Bydd AC Plaid Cymru  Helen Mary Jones yn y Senedd yn nes ymlaen heddiw yn ceisio cryfhau atebolrwydd yn GIG Cymru trwy gynnig gwelliannau sylweddol i fil iechyd Llywodraeth Cymru.

Bydd y pwyllgor iechyd yn cwrdd y bore yma i bleidleisio ar welliannau i Fil Iechyd a Gofal Cymdeithasol (Ansawdd ac Ymwneud) (Cymru). Bwriad gwelliannau a gynigir gan Helen Mary Jones AC fydd gwneud newidiadau i gynnig deddfwriaethol   Llywodraeth Lafur Cymru.

Mae gwelliannau’r Blaid yn cynnwys:

  • Creu cofrestr o reolwyr a gyflogir gan unrhyw gorff yn y GIG i osod safonau proffesiynol.
  • Ehangu’r ddyletswydd ansawdd i sicrhau cynllunio gweithlu, atal afiechyd a gostwng anghydraddoldeb iechyd.
  • Uno Arolygiaeth Iechyd Cymru ac Arolygiaeth Gofal Cymru.
  • Sicrhau y clywir llais y dinesydd yn y gwasanaeth iechyd trwy gael  corff i gynrychioli llais y dinesydd a fydd yn cynnwys  cynrychiolaeth leol ac a fydd yn cael ei benodi gan y  Senedd ac yn atebol iddo fel y gall fod yn annibynnol .

Dywedodd Ms Jones fod sgandalau diweddar fel yr un am wasanaethau mamolaeth yng Nghwm  Taf yn brawf bod angen dybryd am newidiadau.

Meddai’r Aelod Cynulliad dros y Canolbarth a’r Gorllewin,Helen Mary Jones: “Dyw’r Bill hwn a ddrafftiwyd gan Lywodraeth Cymru ddim yn addas at y diben. Mae’n wan a di-uchelgais, ac nid yw’n ddigon da o bell ffordd  Byddai gwelliannau  Plaid Cymru yn amddiffyn diogelwch cleifion, yn gwella ansawdd cynllunio gweithlu ac yn gwneud reolwyr GIG Cymru yn fwy atebol. 

“Fe fyddwn ni yn creu cofrestr o reolwyr clinigol a rhai heb fod yn glinigol a gyflogir gan unrhyw gorff yn y GIG. Mae’r sgandalau enbyd megis marwolaethau babanod yng Nghwm Taf, y ffordd y triniwyd pobl ar ward  Tawel Fan ac yn Ysbyty Tywysoges Cymru ym Mhen-y-Bont wedi datgelu’r methiannau cyson a systemaidd mewn rheolaeth yn ein GIG yng Nghymru. Ymddengys nad oes yr un rheolwr  wedi’i ddisgyblu am gyfrannu at y diwylliannau gwen Wyn ignore hyn.

“Cred Plaid Cymru fod angen corff proffesiynol i reolwyr y GIG gyda’r gallu i’w dal i gyfrif a’u diswyddo am berfformiad gwael, yn yr un modd ag y gellir dal meddygon a nyrsus i gyfrif a’u diswyddo gan y cyrff proffesiynol y maent yn perthyn iddynt.”

Ychwanegodd y Gweinidog Iechyd a Chyllid cysgodolh Rhun ap Iorwerth:  “Byddai Llywodraeth Plaid Cymru yng Nghymru yn gwneud GIG Cymru yn atebol. Buasem yn gwneud yn siwr fod llais y claf yn cael ei glywed, a chynrychiolwyr etholedig fyddai’n penodi’r bobl i fod yn llais y dinesydd, nid un Gweinidog ym Mae Caerdydd to .

“Buasem hefyd yn creu trefniadau newydd o ran chwythu’r chwiban ac yn rhoi gwrlk gwarchodaeth i’r bobl sy’n gwneud hynny yng ngwasanaeth iechyd Cymru. Dylai deddfwriaeth newydd wella’r hyn sy’n bodoli eisoes, ond mae’r hyn sy’n cael ei gynnig yn gam yn ôl i’r GIG yng Nghymru.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.