Plaid Cymru: ‘Mae’r system wleidyddol wedi torri – ac mae angen ei diwygio’

Jonathan_Edwards_AS.jpg

Mae system cyntaf i’r felin San Steffan wedi torri ac mae angen ei diwygio ar frys, yn ôl Plaid Cymru.

Mae llawer o bleidleiswyr yn teimlo fod yn rhaid iddynt ystyried pleidleisio’n dactegol yn yr etholiad cyffredinol ddydd Iau er mwyn sicrhau’r canlyniad maen nhw’n dymuno, neu osgoi’r canlyniad dydyn nhw ddim eisiau.

Mae Plaid Cymru wedi dweud ei fod yn “sgandal” fod y system etholiadol yn gorfodi pleidleiswyr i gefnogi pleidiau neu ymgeisyddion nid sydd eu dewis cyntaf er mwyn osgoi buddugoliaeth i rywun arall.

Ni ffurfiwyd unrhyw lywodraeth Brydeinig mewn amseroedd modern pan fo’r blaid fwyaf yn y llywodraeth wedi ennill mwy na 50% o’r bleidlais boblogaidd.

Dywedodd Jonathan Edwards, sy’n sefyll am ailetholiad fel AS Plaid Cymru dros Ddwyrain Caerfyrddin a Dinefwr:

“Diben gwleidyddol yn y pendraw yw gobaith am yr hyn rydym am weld, nid yr hyn nid ydym am weld. Dylai fod am bleidleisio dros rywbeth, nid yn erbyn.

“Ac eto, y ffordd mae system wleidyddol y DU yn gweithio, mae Llafur a’r Ceidwadwyr yn cael defnyddio system doredig y cyntaf i’r felin er mwyn polareiddio’r etholiad, ac mae pleidleiswyr yn cael eu gorfodi i bleidleisio’n dactegol er mwyn osgoi rhyw ganlyniad neu gilydd. Maen rhaid iddynt ddal eu trwynau, ac mae hynny’n anghywir.

“Wrth gwrs, mae gan system etholiadol Cymru elfen o gymesuredd sy’n golygu fod pobl yn gallu pleidleisio dros bwy maen nhw eisiau i’w cynrychioli, nid pwy nid ydym eisiau. Ond mewn etholiadau cyffredinol i senedd Prydain, mae pleidleiswyr yn cael eu gorfodi i gornel gan nad oes unrhyw gymesuredd o gwbl. Mae hynny’n sgandal llwyr.

“Fel cymaint arall yn San Steffan, mae’r system etholiadol wedi torri. Mae’n anaddas i’r diben ac mae angen ei diwygio ar frys. Hyd yn hyn mae Llafur wedi methu gwneud unrhyw beth am hynny. Maen nhw’n dangos eu rhagrith arferol trwy alw ar bobl i bleidleisio’n dactegol, ond wedyn yn methu gwneud unrhyw beth i ddatrys y system – a bydd cefnogwyr Plaid Cymru yn cofio pan i wleidyddion Llafur rwbio’u trwynau yn y peth am 22:01 ar ddiwrnod yr etholiad brys diwethaf.

“Os yw Llafur eisiau cael ei chymryd o ddifri, dylai ymrwymo cyn yr etholiad ddydd Iau i gyflwyno cynrychiolaeth cymesur os yw’n ennill grym. Er bo Mr Corbyn methu dod â’i hun i farn ar Brexit, rwy’n gobeithio y bydd o leiaf yn gallu cytuno â Phlaid Cymru a chyrraedd barn ar hwn.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.