Plaid Cymru yn sicrhau ymrwymiad i greu cynllun lleoliadau mewn carchardai i ASau

Prison.jpg

Bydd ASau yn cael eu hanfon i gysgodi swyddogion carchar ar gynllun lleoliadau seneddol newydd, yn dilyn ymgyrch lwyddiannus gan AS Plaid Cymru, Liz Saville Roberts.

Roedd Ms Saville Roberts wedi galw am sefydlu’r cynllun ar batrwm rhaglenni tebyg i’r heddlu, y gwasanaeth tân a’r lluoedd arfog.

Mae Cymdeithas y Swyddogion Carchar wedi awgrymu cyn hyn y byddai’n “rhy beryglus” i ASau weithio mewn carchardai, ond dywed AS Plaid Cymru y dylid gorfodi ASau i wynebu realaeth gorlenwi carchardai, prinder staff ac amodau dychrynllyd, yn hytrach na pharhau i fynd o’r tu arall heibio.

Yn 2017, wynebodd swyddogion carchar lefelau gwaeth o drais o du carcharorion nac a welwyd erioed o’r blaen, gyda thros 8,000 o ymosodiadau ar staff yn cael eu cofnodi trwy gydol y flwyddyn. Yr oedd bron i 900 o’r rhain yn “ymosodiadau difrifol”, o ymosodiadau rhywiol i dorri aelodau a hyd yn oed drywanu. Yr oedd hyn yn gynnydd o 23% ers 2016, a does dim arwydd fod y sefyllfa yn gwella.

Cododd Ms Saville Roberts, sydd wedi cymryd rhan yng nghynllun seneddol yr heddlu , y cynnig mewn dadl yn Neuadd Westminster y mis diwethaf a derbyniodd gadarnhad y sefydlir y cynllun heddiw, adeg Cwestiynau Cyfiawnder yn Nhŷ’r Cyffredin.

Mewn sylw cyn ei chwestiwn, dywedodd llefarydd Plaid Cymru ar Faterion Cartref, Liz Saville Roberts AS:

“Nid yw’n gyfrinach fod y gwasanaeth carchardai mewn argyfwng, gyda gorlenwi, prinder staff difrifol ac amodau dychrynllyd. Mae gennym bron i 4,000 yn llai o swyddogion carchar nac oedd gennym yn 2010, ac y mae dau o bob pum carchar yn awr yn y categori “annerbyniol o anniogel”.

“Mae ASau yn tueddu i anwybyddu hyn. Nid ydym yn ystyried yn union pa mor anniogel yw carchardai i’r swyddogion yr ydym ni’n disgwyl i weithio yno. Nac, yn wir, i’r bodau dynol sydd, tra’u bod dan glo, yn gyfrifoldeb y wladwriaeth.

“Fel ASau, mae gennym ddyletswydd i ddeall beth sy’n digwydd ac i adolygu pa mor effeithiol yw carchardai fel dull o atal troseddu ac adsefydlu. Rwyf wrth fy modd fod y Gweinidog wedi cytuno i sefydlu’r cynllun. Allwn ni ddim bwrw ymlaen i geisio deddfu ar sut y dylai carchardai weithredu a sut y dylent edrych, heb ddeall y sefyllfa’n iawn.

“Dyna pam fy mod yn credu ei bod yn hollbwysig - i ddyfodol carchardai, i ddiogelwch swyddogion carchar, ac i adsefydlu carcharorion - i ASau gael cyfle i brofi sut beth yw gweithio mewn carchar, gan gysgodi’r sawl sy’n gwneud hyn bob dydd, a dod i ddeall mymryn am y problemau maent yn wynebu.

“Yr unig ddadl a glywais i yn erbyn yn cynnig i ymestyn y cynllun i’r gwasanaeth carchardai yw y byddai’n rhy beryglus, ond os yw’n rhy beryglus i ASau yna mae’n rhaid ei bod yn rhy beryglus i bawb sy’n gweithio mewn gwasanaeth cyhoeddus.”

“Rwy’n edrych ymlaen at fanteisio ar y cyfle a threulio amser yn gweithio ochr yn ochr â swyddogion carchar.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.