Sefydlu Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol i Gymru fel anrheg penblwydd i’r GIG yn 70

gofal.jpg

Mae Plaid Cymru wedi galw am sefydlu Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol fel ‘anrheg penblwydd’ i’r GIG wrth iddo nodi ei benblwydd yn 70 heddiw.

Cafodd cynnig Dr Dai Lloyd AC i sefydlu Comisiwn Gofal i ystyried creu Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol ei basio’n ddiweddar gan Gyngor Cenedlaethol Plaid Cymru.

Wrth siarad ar y penblwydd y GIG yn 70, dywedodd Dr Dai Lloyd AC a llefarydd Plaid Cymru ar ofal cymdeithasol:

‘Gofal yw gofal, boed hwnnw’n iechyd neu gymdeithasol. Mae Plaid Cymru wedi dweud ers tro byd y dylai gofal cymdeithasol fod am ddim ar bwynt yr angen ac y dylid talu amdano o drethiant cyffredinol, yn yr un modd ag y mae’r GIG yn cael ei gyllido. 

Mae gofal cymdeithasol mewn sefyllfa debyg i sefyllfa’r gwasanaeth iechyd cyn y GIG. Yn ystod y 1930au a’r 40au yr oedd yn rhaid i gleifion yn aml dalu am eu gofal i ddarparwyr preifat tra bod eraill yn ddigon ffodus i dderbyn gofal am ddim gan elusennau. 

Bu’n amlwg ers peth amser fod y ffordd y mae gofal cymdeithasol yn cael ei gyflwyno a’i gyllido yng Nghymru yn annheg, ac y gall roi cryn faich ariannol ar y teuluoedd hynny sydd ei angen.

Sefydlwyd y GIG trwy ewyllys wleidyddol. Mae angen i ofal cymdeithasol gael yr un parch ag a gaiff iechyd, a dyna pam y sefydlodd Plaid Cymru eu Comisiwn Gofal eu hunain gyda’r dasg o ystyried Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol i Gymru – y cyntaf un o’i fath.

Dywedodd Cymdeithas y Cyfarwyddwyr Gwasanaethau Cymdeithasol fod angen i ofal cymdeithasol fod yn flaenoriaeth wleidyddol a chyllidol uwch yng Nghymru, ac y mae Plaid Cymru wedi ymrwymo i wneud yr union beth hwnnw.

Yr ydym wedi derbyn ymateb Llywodraeth Cymru yn eu strategaeth tymor hir 'Cymru Iachach: ein Cynllun Iechyd a Gofal Cymdeithasol’ – sydd yn siomedig iawn ar lawer agwedd, dim newid mawr radical a mwy o’r un fath.

Rydym eisiau gweld gweledigaeth glir am Ofal Cymdeithasol yng Nghymru fyddai’n radical, yn cael ei arwain yn genedlaethol , ac yn cael ei gyflwyno ledled Cymru i fynd i’r afael â’r pwysau ar ein gwasanaethau cymdeithasol yng Nghymru." 

Ar benblwydd y GIG yn 70, dywedodd Rhun ap Iorwerth AC, ysgrifennydd iechyd cysgodol Plaid Cymru:

“Mae penblwydd y GIG yn 70 yn gyfle i ddathlu un o’r sefydliadau pwysicaf sydd gennym yma yng Nghymru. Carwn gymryd y cyfle hwn i ddathlu holl staff y GIG— cannoedd o filoedd ohonynt dros y 70 mlynedd sydd wedi gwneud y GIG yr hyn ydyw. 

Mae unrhyw benblwydd yn amser i adfyfyrio; mae’r penblwydd yn 70 yn gyfle i adfyfyrio ar y gamp fod gennym GIG sydd wedi para cyhyd. Mae’n llwyddiant anhygoel ynddo’i hun. Mae rhai ar y dde wleidyddol sydd yn dal i gwestiynu cynaliadwyedd y GIG ac yn meddwl mai preifateiddio yw’r ffordd ymlaen ac yn codi bwganod am hyrddiau o bobl yn ceisio presgripsiynau am ddim ac ati. 

Rwy’n hyderus y byddwn yn edrych yn ôl ar 140 mlynedd, pan fydd 70 mlynedd wedi mynd heibio eto, ac yr wyf yn siŵr y gofynnir yr un cwestiynau am gynaliadwyedd bryd hynny. Y peth allweddol yw bod yn rhaid i ni oll fod yn glir fod cynaliadwyedd yn flaenoriaeth, yn flaenoriaeth i ni i gyd ym mhopeth a wnawn.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.