Dylai gofal cymdeithasol fod am ddim yn ol yr angen yn ol comisiwn arbennig

adult-care-elderly-748780.jpg

Dylai gofal cymdeithasol fod yn rhad ac am ddim yn ôl yr angen mae comisiwn mewn i ofal cymdeithasol yng Nghymru wedi'i ddarganfod.

Mae Comisiwn Gofal Plaid Cymru, a sefydlwyd i brofi pa mor bosibl fyddai datblygu Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol i Gymru ochr yn ochr â’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol, wedi cyhoeddi ei ganfyddiadau yn yr adroddiad Datblygu gweledigaeth am ofal cymdeithasol yng Nghymru. Bydd yr adroddiad yn cael ei lansio heddiw yn y Deml Heddwch yng Nghaerdydd.

Mae'r Comisiwn Gofal yn argymell bod gofal cymdeithasol yng Nghymru ar gael yn rhad ac am ddim ac yn cael ei ariannu o drethiant cyffredinol. Credai hefyd bod angen cydraddoldeb cyflog rhwng Iechyd a Gofal Cymdeithasol ac y dylid symud gweithwyr mewn gofal cymdeithasol i raddfeydd cyflog y GIG.

Mae argymhellion pellach yn cynnwys buddsoddi mewn ymyrraeth gynnar a gwasanaethau iechyd a gofal ataliol, trawsnewid gofal i fod yn wasanaeth sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, gyda gweithlu cwbl ddwyieithog ac i’r llywodraeth fuddsoddi mewn technoleg.

Bydd y cynnig nawr yn cael ei ystyried gan Plaid Cymru fel polisi ar gyfer etholiadau’r Senedd yn 2021.

Meddai Dr Dai Lloyd AC, Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros Lywodraeth Leol, Gofal a Gwasanaethau Cyhoeddus ac aelod o’r Comisiwn Gofal,

“Dyma gam cyntaf gwaith y Comisiwn Gofal. Rydym wedi’n cyffroi gan yr her i gyflwyno datrysiad radical ac ymarferol ar gyfer gofal cymdeithasol i bobl Cymru a bydd y Gwasanaeth Gofal Cenedlaethol yn gweithio law yn llaw â'r GIG fel rhan ganolog o Lywodraeth Plaid Cymru yn 2021.

“Mae Aneurin Bevan yn cael ei gofio am fod yn bensaer y GIG yng ngwyneb gwrthwynebiad llym.  Mae’r her i ddiwygio gofal cymdeithasol yn yr un modd â gofal iechyd yn un mae Plaid Cymru yn benderfynol o’i gyflawni - gan orffen gwaith Aneurin Bevan.

Croesawodd Helen Mary Jones AC, Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol yr argymhellion gan nodi y bydd y polisi yn ‘cywiro anghyfiawnderau’ pobl â dementia sy’n gorfod gwerthu eu cartrefi i dalu am filiau. Nododd Ms Jones fod y system bresennol yn ‘aneffeithlon, anghynaliadwy ac yn creu’r cymhellion anghywir i ddarparwyr’.

Meddai Helen Mary Jones AC, Gweinidog Cysgodol Plaid Cymru dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol,

“Mae Plaid Cymru wedi nodi ers amser maith y dylai gofal cymdeithasol fod yn rhad ac am ddim ar y pwynt o’i angen ac wedi ei ariannu o drethiant cyffredinol, yn yr un ffordd ag y mae’r GIG yn cael ei ariannu. Rwyf felly yn croesawu argymhellion y comisiwn heddiw.

“Rydyn ni'n aml yn clywed am straeon enbyd unigolion o bob rhan o Gymru nad ydyn nhw'n derbyn y gofal cymdeithasol sydd ei angen arnyn nhw megis pobl â dementia sy’n gorfod gwerthu eu cartrefi i dalu am filiau gofal.

“Rhaid i weithwyr gofal cymdeithasol a gofal cymdeithasol gael parch, statws a chyflog o fewn y system iechyd a gofal cymdeithasol. Mae'r system bresennol yn aneffeithlon, yn anghynaladwy ac yn creu'r cymhellion anghywir i ddarparwyr. Bydd gweledigaeth Plaid Cymru ar gyfer Gofal Cymdeithasol yng Nghymru yn radical, yn cael ei harwain yn genedlaethol, ac yn cael ei darparu ledled Cymru er mwyn mynd i’r afael â’r pwysau ar ein gwasanaethau cymdeithasol yng Nghymru.

“Ni fydd newidiadau mewn gofal cymdeithasol yn unig yn delio â’r annhegwch o fewn y system. Os ydym yn cadw Gwasanaeth Gofalnedlaethol a ariennir yn llawn ar wahân i'r GIG bydd dadleuon o hyd ynghylch pa gyllideb sy'n talu am bethau.

“Bydd angen i ni fynd ymhellach. Dyna pam mae'r Comisiwn Gofal wedi argymell creu un Gwasanaeth Iechyd a Gofal Cenedlaethol ar gyfer Cymru, wedi'i gynllunio a'i ariannu'n genedlaethol a'i ddarparu'n lleol. Mae goblygiadau'r argymhelliad hwn yn bellgyrhaeddol, ac mae mwy o waith i'w wneud ond nid yw'n gwneud unrhyw synnwyr i barhau'r rhaniad artiffisial rhwng iechyd a gofal cymdeithasol sydd wedi arwain at gymaint o annhegwch cyhyd.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.