Dioddefwyr #SpyCops i annerch Cynulliad Cenedlaethol Cymru

spycops.jpg

Bydd menywod o Gymru yr effeithiodd #SpyCops arnynt yn sôn am eu profiadau, yr ymchwiliad cyhoeddus sy’n digwydd i blismona cudd, a’r ymgyrch am well tryloywde,r mewn digwyddiad a gynhellir yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru heddiw.

Gwahoddwyd menywod o Gymru yr effeithiodd heddweison cudd arnynt gan AC Plaid Cymru Bethan Sayed i sgwrsio ag Aelodau Cynulliad a’r cyhoedd am eu profiadau a’u hymgyrchoedd yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru yng Nghaerdydd mewn digwyddiad ar ddydd Mawrth, Mehefin 26.

Ers dros 50 mlynedd, bu heddweision cudd o ddwy uned heddlu, yr SDS a’r NPIOU, yn ysbio ar ymgyrchoedd dros gyfiawnder cymdeithasol. Dioddefodd unigolion yn y grwpiau ymgyrchu hynny ymyrraeth â’u bywydau personol, wedi dioddef camweinyddu cyfiawnder ac wedi cael eu twyllo i berthynas agos a chamdriniol gyda’r heddlu cudd. Yn 2015 galwodd yr Ysgrifennydd Cartref bryd hynny, Theresa May, am ymchwiliad cyhoeddus i blismona cudd gwleidyddol, ac eto, dair blynedd yn ddiweddarach, dyw’r ymchwiliad ddim nes at y gwirionedd ac fe’i plagiwyd gan oedi a chamgyfeirio gan yr heddlu.

Wrth siarad cyn y cyfarfod, meddai Bethan Sayed AC:

“Daeth y mater hwn i sylw’r cyhoedd yn ehangach o ganlyniad i’r ymgyrch gan y cwmni Lush, sydd yn cefnogi’r sawl sy’n brwydro dros gyfiawnder ac yr effeithiodd cyrch “SpyCops” arnynt. Credaf fod angen i ni ganolbwyntio yn awr i weld sut yr effeithiodd hyn ar fenywod Cymru, a sut y gallwn ni fel cymdeithas eu cefnogi a’u teuluoedd yn eu brwydr dros gyfiawnder.

Rwy’n meddwl ei bod yn hollol warthus sut y cafodd menywod eu trin gan weithwyr y Wladwriaeth Brydeinig. Maent wedi torri’r rheolau, wedi cynnal perthynas rywiol estynedig gyda menywod, a than rai amgylchiadau, wedi cael plant gyda hwy - menywod nad oedd yn gwybod mai heddweision cudd oeddent. Allech chi ddychmygu petaech chi, eich merch, eich modryb neu eich mam wedi dioddef y math yma o dwyll? Fe ddylid gwneud y gwarth yma’n gyhoeddus, ond mae arna’i ofn fod y sawl sydd mewn awdurdod eisiau gwthio hyn o’r neilltu.

 Dyna pam fy mod wedi codi’r mater hwn yn y Senedd, a pham y cysylltais â’r ymgyrchwyr i gynnal y digwyddiad cyntaf ar y pwnc hwn yn adeialdau’r Cynulliad.

Mae angen i wleidyddion ymddiddori yn hyn. Rwy’n credu bod angen i ni ddarganfod llawer mwy o wybodaeth am faint gweithrediadau cudd yr heddlu y tu menw i grwpiau a rhwydweithiau ymgyrchu yma yng Nghymru. Rwy’n gobeithio y daw pobl i’r digwyddiad ac yn clywed yn uniongyrchol gan fenywod sydd wedi dioddef.” 

Meddai Tom Fowler, sydd yn awr yn ne Cymru ac oedd yn un o ddioddefwyr y sbiwr heddlu Marco Jacobs,

 “Rydym yn ddiolchgar am gefnogaeth Bethan Sayed AC wrth ddod â’r mater hwn i sylw’r Senedd. Nawr rydym yn annog y Cynulliad Cenedlaethol i gefnogi ein galwad ar i Sajid Javid gyfarwyddo panel i ryddhau enwau’r grwpiau y buont yn ysbio arnynt, ffeiliau personol y dioddefwyr, enwau ffug yr heddweision, ac i ymestyn yr ymchwiliad i’r Alban a gogledd Iwerddon, a chyfarwyddo panel o arbenigwyr i gynorthwyo’r cadeirydd”.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.