Senedd i bleidleisio ar gynnig o ddiffyg hyder yn y gweindiog iechyd Llafur

NCM_(1).jpg

Cynnig o ddiffyg hyder a gyflwynwyd gan Blaid Cymru yn erbyn Vaughan Gething yn cael ei drafod a’i bennu heddiw

Bydd Aelodau’r Cynulliad yn pleidleisio heddiw ar gynnig o ddiffyg hyder yn y Gweinidog Iechyd Llafur Vaughan Gething. 

Yr wythnos ddiwethaf, cyflwynodd Plaid Cymru gynnig o ddiffyg hyder yn y Gweinidog Iechyd Vaughan Gething yn dilyn cyhoeddi’r adroddiad annibynnol ar wasanaethau mamolaeth yng nghyn-Fwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf  ar 30 Ebrill 2019.

Yr oedd yr adroddiad yn amlinellu patrwm pryderus o fethiannau difrifol yng ngwasanaethau mamolaeth Cwm Taf.

Daeth hyn yn sgil adroddiadau eraill, gan gynnwys adroddiad Andrews yn 2014 ar Ysbyty Tywysoges Cymru ac Ysbyty Castell Nedd Port Talbot ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg a chan Donna Ockenden ynghylch y gofal a’r driniaeth a dderbyniodd cleifion ar ward Tawel Fan yn Ysbyty Glan Clwyd a gyhoeddwyd yn 2015 a 2018.

Mae Prif Weithredwr y GIG yng Nghymru, yn ogystal â Chadeiryddion cyrff y GIG, yn uniongyrchol atebol i’r Gweinidog Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol.

Dywedodd Gweinidog Iechyd cysgodol Plaid Cymru Helen Mary Jones AC na chyflwynwyd y cynnig o ddiffyg hyder “yn ysgafn”. Gan bwysleisio difrifoldeb adroddiad Cwm Taf, holodd faint mwy sy’n gorfod digwydd “cyn i’r Gweinidog gymryd y cyfrifoldeb”.

Dywedodd Gweinidog Iechyd cysgodol Plaid Cymru Helen Mary Jones AC,

“Nid yw galw am ymddiswyddiad weinidog yn rhywbeth y dylid ei wneud yn ysgafn. Fodd bynnag, yr oedd adroddiad yr wythnos ddiwethaf am wasanaethau mamolaeth yng Nghwm Taf yn un o’r adroddiadau mwyaf brawychus a thrist am unrhyw gorff dan reolaeth Llywodraeth Cymru.

“Bu plant farw. Dioddefodd teuluoedd loes enbyd. Alla’i ddim gorbwysleisio difrifoldeb a maint y methiannau hyn. Beth arall sy’n gorfod digwydd cyn i’r Gweinidog ysgwyddo’r cyfrifoldeb? Mae Gweinidogion wedi ymddiswyddo am lai yn y gorffennol.

"Mae’r hyn ddigwyddodd yng Nghwm Taf yn rhan o batrwm ehangach o fethiannau systemaidd yn ansawdd gofal a llywodraethiant mewn byrddau iechyd yng Nghymru  gyda thri sgandal mawr dros y chwe blynedd a aeth heibio, o ofal gwael am gleifion ym Mhen-y-bont  yn PABM i Betsi Cadwaladr a cham-drin cleifion yn Nhawel Fan.

“Mae’r cyfrifoldeb dros y gwasanaeth iechyd yn gorwedd gyda’r Gweinidog Iechyd. Y gweinidog yw’r un sy’n penodi’r byrddau iechyd, a’r gweinidog sy’n gyfrifol am roi cyfarwyddyd i’r byrddau iechyd a datgan sut y maent yn gweithredu. Dro ar ôl tro, nid yn unig y mae’r Gweinidog Iechyd wedi methu â mynd i’r afael â’r heriau sy’n wynebu ein GIG yng Nghymru, ond mae hefyd wedi methu ag ysgwyddo’r cyfrifoldeb dros y methiannau hyn.

“Wnaeth neb ymddiswyddo wedi gwarth Cwm Taf. Mae’r teuluoedd yn haeddu cyfiawnder. Rhaid i mi ofyn eto, beth mwy sy’n rhaid digwydd cyn i hyn gael ei gymryd o ddifrif?

“Heddiw, mater i bob Aelod Cynulliad fydd penderfynu a oes ganddynt hyder yn ein Gweinidog Iechyd. Ond beth bynnag fydd canlyniad y cynnig hwn, rwyf wedi addo i deuluoedd Cwm Taf na wnaf fyth anghofio’r hyn maent wedi ddioddef. Fe wnawn bopeth yn ein gallu i ddal y Llywodraeth a’r Bwrdd Iechyd i gyfrif er mwyn ceisio gwneud yn siŵr fod y newid angenrheidiol yn digwydd.

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.