Elusennau yn gorfod gwneud iawn am fethiant Llywodraeth Cymru ym myd ffermio

22332325978_a5312c9642_z.jpg

Mae ymateb Llywodraeth Cymru i effaith y tywydd sych ar ffermio yn hollol annigonol, yn ôl Llyr Gruffydd, llefarydd Plaid Cymru am amaethyddiaeth.

Meddai:

“Mae’r cyhoeddiad hwn yn dangos yn amlwg nad yw Llywodraeth Cymru wedi deall mater mor hanfodol yw hyn i ffermwyr yng Nghymru. Mae llawer yn wynebu costau enfawr ychwanegol nas rhagwelwyd oherwydd y tywydd eithafol fydd yn peryglu eu busnes a’u bywoliaeth. Rwyf wedi siarad â ffermwyr mewn sioeau amaethyddol sy’n wynebu costau o ddegau o filoedd am borthiant ychwanegol i’w da byw oherwydd y tywydd eithriadol o sych.

“Pan gyhoeddodd Llywodraeth yr Alban fesurau cefnogi, disgrifiodd Llafur hyn fel ‘dim digon, rhyw hwyr’. Os felly, gellid disgrifio’r cyhoeddiad hwn gan Lafur yng Nghymru fel ‘llai fyth, yn hwyrach fyth’. Tra bydd cefnogaeth yn yr Alban ar gael o fis Hydref ymlaen, ymddengys y bydd yn rhaid i ffermwyr Cymru aros tan fis Rhagfyr. Bydd benthyciadau yn yr Alban yn talu hyd at 90% o werth y taliadau BPS tra bydd yn 70% yn unig yng Nghymru.

“Mae aros nes bod yr olaf o’r sioeau amaethyddol Cymreig mawr drosodd cyn cyhoeddi’r datganiad hwn, a gwneud hynny ar ddiwrnod canlyniadau TGAU, yn gam sinigaidd i gladdu newyddion drwg. Does ganddynt ddim i’w ddweud chwaith am gymryd camau i sicrhau bod porthiant ar gael am y misoedd i ddod. Cyhoeddodd Llywodraeth Iwerddon gynllun i gefnogi mewnforio porthiant yn ôl ym mis Ebrill.

“Mae cyhoeddiad Llywodraeth Cymru y bydd hefyd yn cyfrannu £500,000 i elusennau amaethyddol yn gyfaddefaid gwarthus y bydd eu methiannau hwy yn arwain at galedi difrifol ac argyfwng i rai teuluoedd amaethyddol. Nid yw taflu arian at elusennau i unioni llanast y dylai’r Llywodraeth fod yn ei drin yw’r ffordd i gefnogi diwydiant sydd mor hanfodol bwysig.

“Mae awgrym o gydnabyddiaeth yn y datganiad y bydd hyn yn golygu busnesau ffermwyr yn mynd i’r wal, a derbynnir yn bendant y bydd rhai ffermwyr yn dibynnu ar elusen i gwrdd â’u costau byw. O ystyried pwysigrwydd y sector amaethyddol yng Nghymru - a’r angen am economi wledig wydn wrth i ddyddiad ymadael â’r UE nesáu - fe fydd yn ymddangos i rai pobl nad oes gan Lywodraeth Cymru ddim i’w gynnig ond geiriau teg i ffermwyr yn eu hangen. Cefnu ar gyfrifoldeb yw hyn, sy’n rhoi halen ar friw un arall o fethiannau Llywodraeth Cymru ym maes amaethyddiaeth.”

Ychwanegodd Mr Gruffydd fod y sefyllfa hon yn pwysleisio’r angen hanfodol i gadw elfen o daliadau sylfaenol yn unrhyw drefn newydd o daliadau amaethyddol yng Nghymru.

“O ystyried effaith tywydd eithriadol eleni a’r ansicrwydd parhaus ynghylch y berthynas fasnachu, mae taliad sylfaenol yn rhoi elfen o leiaf o sefydlogrwydd incwm i ffermwyr. Byddai cymryd hynny ymaith yn tanseilio parhad ein cyflenwad o fwyd fforddiadwy o safon. Ar adeg o ansicrwydd gwleidyddol mawr, mae’n hanfodol peidio â cholli hyn.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.