Cymunedau dosbarth gweithiol yn wynebu anghydraddoldeb mewn diagnosis am ganser

clinic-doctors-glass-127873.jpg

Plaid Cymru yn galw am darged o ddiagnosis ymhen 28 diwrnod i Gymru gyfan.

Nid yw cymunedau dosbarth gweithiol Cymru yn gallu cyrchu’r cyfleusterau diagnosis am ganser mae arnynt eu hangen ac y maent yn wynebu cael “dedfryd o farwolaeth” o’r herwydd, dywedodd Plaid Cymru. Heddiw, yn ystod Cwestiynau’r Prif Weinidog, dywedodd arweinydd Plaid Cymru Leanne Wood y gallai gosod targed o  28 diwrnod am ddiagnosis o ganser trwy Gymru i gyd atal hyn.

Wrth siarad yn y siambr yn ystod Cwestiynau’r Prif Weinidog, dywedodd arweinydd Plaid Cymru Leanne Wood AC,

“Dengys ymchwil diweddar gan Macmillan fod diagnosis am ganser yng Nghymru yn parhau yn fath o loteri cod post. Mae ein cymunedau tlawd yn wynebu diagnosis ar gyfnodau hwyr yn gyson. Lle mae cyfnod yn cael ei gofnodi, cafodd dros 1 o bob 4 o bobl yng Nghymru ddiagnosis o ganser ar ei gyfnod hwyraf (cyfnod pedwar). Dengys data Macmillan hefyd fod diagnosis cyfnod pedwar hyd at 9% yn uwch yn ein hardaloedd tlotaf o gymharu â’u cymdogion cyfoethocach.

Nid yn unig y mae hyn yn annerbyniol o ran y ffaith mai ein cyfraddau yw’r gwaethaf o unrhyw wlad yn y DG. Nid yw’n dderbyniol o gwbl, a dyna ben arni. I rai mathau o ganser, y cyfnod rhwng dechrau amau bod rhywbeth o’i le a chael diagnosis yw’r hwyaf yn Ewrop.”

Galwodd Leanne Wood AC ar i’r Prif Weinidog ymrwymo i osod a chadw at 28 diwrnod fel targed am ddiagnosis o ganser i bawb er mwyn sicrhau y delir y clefyd yn gynnar. Ni chytunodd y Prif Weinidog i ymrwymo i gais Leanne Wood.

Yn dilyn Cwestiynau’r Prif Weinidog, dywedodd Leanne Wood AC,

“Mae ymateb y Prif Weinidog yn dangos ei fod wedi ildio cyfrifoldeb. Nid er lles cleifion y gwrthododd darged o 28 diwrnod, ond er lles ei gysylltiadau cyhoeddus ei hun.

Ar hyn o bryd, mae’r cymunedau tlotaf yng Nghymru yn wynebu diagnosis ar y cyfnodau hwyraf, ac felly mae’r siawns o oroesi yn llai. Gall ymgyrch gyhoeddusrwydd, bod yn haws i gyrraedd meddyg teulu a gwasanaethau diagnosis drawsnewid hyn. Mae Cancer Research UK o blaid hyn. Mae gweithwyr clinigol yn galw amdano. Mae Lloegr yn ei wneud.

Byddai llywodraeth Plaid Cymru yn ymrwymo i greu gwasanaeth diagnosis canser hygyrch ym mhob cwr o Gymru, fel na fydd eich diagnosis o ganser yn cael ei adael yn rhy hwyr, pwy bynnag ydych chi, tlawd neu gyfoethog.”

Mae hyn yn dechrau gyda chi

Ganddyn nhw mae'r arian, ond gennym ni mae'r bobl. Os yw pawb sy'n ymweld â'r wefan hon yn ymuno â'n symudiad yna does dim na allwn ei gyflawni.