Llywodraeth Lafur y DU yn gwrthod galwadau i gefnogi rhentwyr yng Nghymru - datgelir cais rhyddid gwybodaeth Plaid Cymru

‘Partneriaeth mewn pwer Llafur wedi gwneud dim ond gwneud pethau'n waeth' – llefarydd Plaid Cymru ar dai, Siân Gwenllian

Mae Llywodraeth Lafur y DU wedi gwrthod galwadau o Gymru i godi'r lwfans tai lleol, mae Rhyddid Gwybodaeth wedi datgelu.

Ym mis Ebrill 2025 rhewodd Llywodraeth Lafur y DU y Lwfans Tai Lleol gan adael yr aelwyd rhent cyfartalog yng Nghymru gyda diffyg o dros £1,900 y flwyddyn – wrth i’r penderfyniad orfodi aelwydydd i dorri yn ôl ar hanfodion, ysgwyddo dyled, neu syrthio ar ei hôl hi ar rent a chymryd risg o gael eu troi allan.

Datgelodd cais Rhyddid Gwybodaeth gan Blaid Cymru fod Llywodraeth Lafur Cymru ac Awdurdod Llywodraeth Leol Cymru wedi galw am adfer lefel y lwfans tai lleol i'r 50fed canradd - galwadau a wrthododd Llywodraeth y DU.

Wrth ymateb i'r cais Rhyddid Gwybodaeth, dywedodd llefarydd Plaid Cymru ar dai, Siân Gwenllian AS ei fod yn dystiolaeth bellach bod 'partneriaeth mewn pwer Llafur wedi gwneud 'dim ond gwaethygu safonau byw' i bobl Cymru.

Dywedodd Siân Gwenllian fod y wybodaeth hon hefyd yn atgyfnerthu'r ffaith nad oedd gan Lywodraeth Lafur fawr ddim dylanwad ar eu penaethiaid yn Llundain oherwydd nad ydynt hyd yn oed yn gwrando ar yr hyn sydd gan Lywodraeth Cymru i'w ddweud.

Mae ystadegau diweddar yn dangos bod rhenti wedi codi'n gyflymach yng Nghymru nag unrhyw le arall yn y DU gyda chynnydd cyfartalog o bron i 9% yn y flwyddyn ddiwethaf - gyda rhai ardaloedd yn gweld cynnydd rhent o fwy na 20%.

Mae Plaid Cymru wedi dadlau ers tro bod aelwydydd yng Nghymru wedi cael eu taro caletaf gan rewi'r lwfans tai lleol.

Dywedodd llefarydd Plaid Cymru ar dai, Siân Gwenllian:

"Rwy'n falch o weld bod Llywodraeth Cymru wedi cydnabod yr effaith niweidiol y mae Llywodraeth Lafur y DU wedi cael ar rentwyr yng Nghymru. Mae rhewi'r Lwfans Tai Lleol wedi gadael rhentwyr Cymru miloedd o bunnoedd yn waeth.

"Fel sydd wedi digwydd gyda sawl mater Cymreig gwahanol, o HS2 i Ystâd y Goron, mae Llafur yng Nghymru wedi dangos nad oes ganddynt unrhyw ddylanwad gyda'u cymheiriaid yn Llywodraeth y DU, gan fod Llywodraeth y DU wedi llwyr anwybyddu eu galwadau.

"Mae prisiau rhent yn codi mewn rhannau o Gymru ar y cyfraddau cyflymaf yn unrhyw le yn y DU - ac mae penderfyniad Llywodraeth Lafur y DU i beidio â dadrewi'r Lwfans Tai lleol yn golygu bod mwy a mwy o bobl yn cael eu gwthio i galedi ariannol.

"Ymhell o gyflawni dros bobl Cymru, mae'r 'bartneriaeth mewn pŵer’ honedig wedi gwneud dim ond gwaethygu safonau byw yng Nghymru."