Liz Saville Roberts: ‘Er mwyn ein heconomi, swyddi a chyfleoedd, rhaid i ni ailymuno â’r Undeb Ewropeaidd’

Bydd Arweinydd Plaid Cymru yn San Steffan, Liz Saville Roberts AS, yn defnyddio ei haraith yng nghynhadledd flynyddol y blaid ddydd Sadwrn i ddadlau bod yn rhaid i'r DU ailymuno â'r Undeb Ewropeaidd, wrth i farn y cyhoedd yng Nghymru barhau i symud yn gadarn yn erbyn Brexit a tuag at adfer cysylltiadau agosach ag Ewrop. 

 

Canfu’r arolwg barn diweddaraf sy’n canolbwyntio ar Gymru, a gynhaliwyd gan YouGov, fod 61% o bobl yng Nghymru o’r farn ei bod hi’n gamgymeriad i Brydain adael yr Undeb Ewropeaidd, ac mae mwyafrif hefyd yn cefnogi ymuno â’r UE unwaith eto. Ar yr un pryd, mae 65% o bleidleiswyr Cymru yn credu bod Brexit wedi bod yn fwy o fethiant na llwyddiant, sy’n adlewyrchu pryder cynyddol ynghylch ei effaith ar swyddi, masnach a thwf economaidd yng Nghymru. 

 

Pum mis ar ôl i Blaid Cymru ddod i rym yn dilyn ei buddugoliaeth hanesyddol yn etholiad y Senedd ym mis Mai 2026, mae'r blaid yn ymgynnull yn Llandudno mewn awyrgylch hyderus ac optimistaidd, gyda gweinidogion yn dechrau gweithredu eu rhaglen lywodraethu ac arolygon barn yn parhau i osod Plaid Cymru ar y blaen yng ngwleidyddiaeth Cymru. 

 

Wrth annerch y cynrychiolwyr, bydd Liz Saville Roberts yn dadlau bod effaith economaidd niweidiol Brexit yn parhau i gael ei theimlo ledled Cymru ar ffurf costau masnachu uwch, llai o fuddsoddiad a rhwystrau ychwanegol i fusnesau Cymreig sy'n ceisio allforio i farchnadoedd Ewropeaidd. Bydd yn amlinellu gweledigaeth o Gymru hyderus sy'n edrych tuag allan ac yn gweithio ochr yn ochr â phartneriaid rhyngwladol, gan ddadlau bod ailymuno â'r Undeb Ewropeaidd yn hanfodol ar gyfer ffyniant, swyddi a chyfleoedd yn y tymor hir. 

 

Bydd hi'n gwrthod yr hyn y mae'n ei ddisgrifio fel dewis ffug rhwng cael ein "rheoli o Lundain neu ein rheoli o Frwsel", gan ddadlau yn hytrach mai'r gwir ddewis sy'n wynebu Cymru yw rhwng bod yn ynysig a chael dylanwad. 

 

Gan gyfeirio at sylwadau diweddar Andy Burnham, cyn uwchgynhadledd y DU a’r UE, bydd Ms Saville Roberts yn dweud, “tra bod eraill yn symud yn ofalus tuag at gasgliadau rydym eisoes yn eu deall”, nad yw ei phlaid “ofn bod yn feiddgar” wrth amlinellu ei hawydd clir i’r DU ailymuno â’r UE. 

 

Mae disgwyl i Liz Saville Roberts AS ddweud: 

  

“Rwy’n gwybod pa rôl rwyf am i Gymru ei chwarae yn y byd. Un sy’n edrych tuag allan, yn hyderus, ac yn gweithio gyda phartneriaid. 

  

“Oherwydd does dim byd dros y deng mlynedd diwethaf wedi newid y gwirionedd bod gwledydd yn cyflawni mwy gyda’i gilydd nag y maent ar eu pennau eu hunain. 

  

“A gadewch i ni fynd i’r afael â’r hen ddadl y mae ein beirniaid yn hoffi ei daflu atom. Nid dewis rhwng cael ein rheoli o Lundain neu ein rheoli o Frwsel yw hwn. Y dewis yw rhwng bod yn ynysig a chael dylanwad. Rhwng sefyll y tu allan i’r ystafell a chymryd sedd wrth y bwrdd. 

  

“Nid fel deiliaid y mae cenhedloedd Ewrop yn ymgynnull. Maent yn ymgynnull fel cenhedloedd cyfartal. Cenhedloedd annibynnol yn gweithio gyda’i gilydd, gan hyrwyddo eu buddiannau ar y cyd. 

  

“Ac mae realiti economaidd yma hefyd. Bob blwyddyn rydym yn aros allan o’r Undeb Ewropeaidd, mae busnesau Cymru yn wynebu rhwystrau nad yw eu cystadleuwyr yn yr UE yn eu hwynebu. Mae cadwyni cyflenwi yn dod yn fwy cymhleth. Mae masnachu yn dod yn ddrutach, ac mae buddsoddiad yn mynd i rywle arall. 

  

“Hyd yn oed nawr, mae Prydain o dan bwysau i ddilyn rheolau masnachu Ewropeaidd o’r tu allan dim ond er mwyn cynnal mynediad i farchnadoedd Ewrop. Derbyn y canlyniadau heb gael dweud eich dweud ar y penderfyniadau. Mae bywyd eisoes yn ddigon caled i bobl sy’n gweithio heb ychwanegu rhwystrau pellach i fasnach, twf a buddsoddiad. 

 

“Ni all Cymru fforddio hynny, ac ni ddylai orfod gwneud hynny. 

  

“Felly, rhaid inni siarad yn blaen, nid cuddio tu ôl i eiriau. Tra bod eraill yn symud yn ofalus tuag at gasgliadau rydym eisoes yn eu deall, does dim angen i ni ym Mhlaid Cymru ofn bod yn feiddgar. Rydyn ni’n gwybod bod arweinyddiaeth yn golygu cael yr hyder i ddweud yn glir beth rydych chi’n ei gredu. 

  

“Er mwyn ein heconomi, er mwyn swyddi, er mwyn cyfleoedd, rhaid i ni ymuno â’r Undeb Ewropeaidd unwaith eto.”